Vanaf 1 juli is dit proces veranderd. Er is besloten om meer prioriteit te geven aan nieuwbouwprojecten en aansluitingen voor scholen en ander maatschappelijk vastgoed. Zij hoeven dus minder lang te wachten, maar de individuele woningeigenaar kan op een wachtlijst komen.

Wat betekent dit voor de woningeigenaar die stappen wil zetten in verduurzaming? Moeten alle groene plannen nu in de ijskast? Dat is gelukkig niet meteen noodzakelijk. Wel zijn er belangrijke zaken waar je rekening mee moet houden als je wilt verduurzamen, maar niet direct kunt overstappen naar een 3-faseaansluiting.

De harde grens van 8050 Watt

De meeste woningen met een 1-faseaansluiting hebben 1×35 Ampère tot hun beschikking. Dit betekent dat er in de hele woning maximaal 8050 Watt aan vermogen tegelijkertijd kan worden benut. Een standaard netverzwaring naar 3×25 Ampère levert een woning veel meer speelruimte op, met een maximaal piekvermogen van 17.320 Watt.

Is er voor jouw woning voorlopig geen overstap naar 3×25 Ampère in zicht? Dan moet je het waarschijnlijk doen met die 8050 Watt als maximaal vermogen in huis. Het is dan zaak dat er niet te veel zware apparaten tegelijkertijd aan staan. Dat vraagt om slimme aansturing en een goede planning. Ook dwingt het je om kritisch te kijken naar bepaalde apparaten.

Voor inzicht in het actuele stroomverbruik en het bereiken van het maximale piekvermogen van 8.050 watt kan een slimme P1-meter uitkomst bieden. Deze geeft realtime inzicht in het verbruik en de piekbelasting.

Hieronder een aantal apparaten met hun (piek) vermogen en het wordt meteen zichtbaar waar de schoen gaat wringen:

• Inductiekookplaat (luxe versie): 7400 Watt

• All-electric warmtepomp: 5000 Watt
• Wasmachine: 2200 Watt
• Kokendwaterkraan: 2200 Watt
• Waterkoker: 2200 Watt
• Hybride warmtepomp: 2000 Watt

Vooral de inductiekookplaat valt op. Deze slokt in zijn eentje al bijna het volledige beschikbare vermogen van 8050 Watt op. Gelukkig zijn er alternatieven. Er bestaan ook inductiekookplaten met een lagere piekbelasting van 3700 Watt. Het nadeel is dat je dan niet alle pitten tegelijkertijd op vol vermogen kunt gebruiken. Dit vergt enig aanpassingsvermogen in de keuken, maar het biedt wel een veilige kans om de stap naar gasloos koken te zetten op één fase.

De juiste warmtepomp kiezen

In het overzicht staan zowel de hybride als de all-electric warmtepomp. De genoemde piekvragen vinden met name plaats tijdens ijskoude winterdagen wanneer de warmtepomp moet ontdooien. Deze zogenaamde defrosts zorgen voor een korte, maar aanzienlijke piek in de elektriciteitsvraag. Buiten deze momenten om kabbelt een warmtepomp op een veel lager pitje voort en is de belasting voor de aansluiting minimaal. Omdat zo’n ontdooicyclus noodzakelijk is en zich moeilijk laat voorspellen, moet je hier in je vermogenskeuzes altijd wat bandbreedte voor reserveren.

Voor een kleinere of goed geïsoleerde woning is een all-electric warmtepomp nog steeds een mogelijke optie op één fase. Kijk wel kritisch naar de aanwezigheid van een back-up heater. Dit elektrische verwarmingselement springt bij in noodgevallen, maar in de praktijk blijkt dit element vaak onnodig aan te staan. Je kunt de back-up heater handmatig uitschakelen in de instellingen, maar het is nog beter om bij de aanschaf direct te kiezen voor een model zonder zo’n zwaar verwarmingselement. Zeker wanneer netverzwaring voorlopig uitgesloten is.

De kokendwaterkraan

Een kokendwaterkraan is een kraan die in de keuken naast koud en warm water ook kokend water kan leveren. Het is een luxeproduct dat je serieus moet heroverwegen als een 3-faseaansluiting buiten bereik is. Zo’n toestel heeft een vrij zwaar warmte-element van 2200 Watt. Dat is evenveel als een waterkoker, met één groot verschil: als gebruiker heb je geen controle over het moment waarop het water in het voorraadvat wordt bijverwarmd.
Dit kan zomaar gebeuren terwijl je net staat te koken op inductie, de wasmachine water opwarmt en de warmtepomp in een ontdooicyclus schiet. Die plotselinge, korte piek van de kokendwaterkraan kan dan net de druppel zijn waardoor de totale grens van 8050 Watt van de éénfase-aansluiting wordt overschreden. Omdat een kokendwaterkraan willekeurig kortstondig aan kan gaan moet je eigenlijk de hele tijd dat vermogen beschikbaar houden.

Slim laden met een laadpaal

Bij de aanschaf van een laadpaal wordt het pas écht krap op een 1-faseaansluiting. Standaard 3-fase laadpalen kunnen auto’s laden tot wel 11.000 Watt, wat de capaciteit van de 1 fase aansluiting direct overstijgt. Gelukkig kunnen laadpalen ook op 1 fase worden aangesloten. Er wordt dan standaard geladen met een vermogen van 3680 Watt. Daarmee duurt het laden van een volledig lege accu wel langer; afhankelijk van de accucapaciteit kan dit ruim 15 uur duren. Toch redden veel mensen zich wel met deze laadsnelheid. Een auto wordt vrijwel nooit helemaal leeg gereden op één dag.

Om toch het maximale uit je aansluiting te halen, is een slimme laadpaal met load balancing onmisbaar. Deze techniek communiceert via een P1-meter in de meterkast en houdt continu in de gaten hoeveel stroom het huis verbruikt. In de nacht kan de laadpaal dan veilig opschakelen naar bijvoorbeeld 4600 Watt. Zodra er in huis een ander apparaat aanslaat, schroeft de laadpaal het laden direct tijdelijk terug of gaat even uit. Dit voorkomt overbelasting en zorgt ervoor dat je auto ’s ochtends toch met een zo vol mogelijke accu klaarstaat. Een slimme investering voor elke woning, maar absolute noodzaak als je vastzit aan één fase.
Het is overigens goed om te vermelden dat mensen die wél een drie fase-aansluiting hebben er ook goed aan doen om de piekmomenten tussen 16.00 en 21.00 zoveel mogelijk te mijden. Niet om de beperking van de huisaansluiting maar vooral vanwege de krapte op het elektriciteitsnet.

De automatische oplossing: Het HEMS

Het handmatig plannen van al deze piekbelasters is in de praktijk bijna niet te doen. Je vergeet simpelweg te vaak dat de wasmachine al aanstaat, of je hebt geen invloed op het moment dat de warmtepomp begint te ontdooien. Om te voorkomen dat je constant met het stroomverbruik bezig bent, is een Home Energy Management System (HEMS) de ideale oplossing.

Dit is een digitaal brein in huis dat via slimme tussenstekkers en software communiceert met je apparaten. Is de gekozen warmtepomp bijvoorbeeld Smart Grid Ready (SG Ready)? Dan kan het HEMS de warmtepomp tijdelijk digitaal instrueren om een versnelling lager te draaien of even te pauzeren. Zodra het HEMS ziet dat de inductiekookplaat of oven veel stroom vraagt, wordt de beschikbare 8050 Watt achter de schermen automatisch en veilig verdeeld. Hierdoor blijft het binnen warm en comfortabel, zonder dat je zelf over de meterkast hoeft na te denken.

Conclusie: Welke keuze maak jij?

Verduurzamen op een 1-faseaansluiting is dus zeker mogelijk, maar het dwingt je tot scherpe keuzes. Wie zonder extra technologische hulpmiddelen of stress wil verduurzamen, doet er vaak verstandig aan om een hybride-warmtepomp aan te schaffen en te blijven koken op gas. Dit houdt het stroomverbruik overzichtelijk en veilig. Wil je wél de stap zetten naar volledig elektrisch en gasloos wonen? Dan is een HEMS-systeem of een slimme laadpaal met load balancing simpelweg een harde noodzaak. Voor een all-electric warmtepomp is het slim om een toestel te kiezen zonder backup-heater maar met een Smart Grid aansluiting. Met de juiste slimme aansturing kunnen comfort en duurzaamheid perfect hand in hand gaan, zelfs op één enkele fase.

Bel naar 0592 – 205 092 voor het aanvragen van een adviesgesprek met één van onze energieadviseurs.