Twee energiebronnen en omslagpunt -X-

Een warmtepomp heeft twee energiebronnen. Ten eerste het stopcontact waar kWh-tjes uitkomen die betaald moeten worden. Maar een warmtepomp haalt een veelvoud aan energie uit de omgeving. Dat is vaak de buitenlucht maar het kan ook de bodem of oppervlaktewater zijn.
Om voordeliger te zijn dan de gasgestookte CV-ketel móét een warmtepomp ook wel meer energie uit de omgeving halen dan uit het stopcontact. Als het stopcontact de enige energiebron zou zijn, dan zou het veel duurder zijn dan stoken op gas. Er ligt dus ergens een omslagpunt waar je kunt zeggen dat een warmtepomp minimaal -X- keer zoveel energie uit de omgeving moet halen dan uit het stopcontact om even duur te zijn als de CV ketel. En dat omslagpunt -X- wordt bepaald door het prijsverschil tussen gas en stroom. En dat prijsverschil laat een duidelijke trend zien.

Omslagpunt -X- door de jaren heen

Om het omslagpunt -X- te bepalen hebben we gekeken naar de gemiddelde energieprijzen van de afgelopen jaren voor consumenten. We weten dat we recentelijk hele hoge energieprijzen hebben gezien maar de hoogte van prijzen zijn voor deze analyse niet interessant. Waar we wel naar kijken is het prijsverschil tussen stroom en gas.

De analyse laat zien dat het omslagpunt -X- de afgelopen jaren flink is verschoven:

• In 2020 moest een warmtepomp minimaal 2,6 keer zoveel energie uit de omgeving halen dan uit het stopcontact om even duur te zijn als de CV-ketel.

• Sinds 2020 zijn gasprijzen relatief sterker gestegen dan stroomprijzen. Hierdoor hoeft een warmtepomp in 2025 nog maar 2,0 keer zoveel energie uit de omgeving te halen om even duur te zijn als de gasketel.

• Door de aangekondigde energiebelastingveranderingen in 2026 daalt dit verder: bij gelijke kale energieprijzen moet een warmtepomp in 2026 slechts 1,88 keer zoveel energie uit de omgeving halen om even duur te zijn als de gasketel .

Het omslagpunt daalt dus gestaag, waardoor een warmtepomp steeds sneller rendabel wordt.

Wat kun je van een warmtepomp verwachten?

Maar de vraag is natuurlijk welke vermenigvuldigingsfactor een warmtepomp in de praktijk kan halen. Een goed ingeregelde warmtepomp met een goed afgiftesysteem zoals vloerverwarming kan over het hele stookseizoen gezien wel 4 keer zoveel energie uit de omgeving halen dan uit het stopcontact. Dat omslagpunt -X- wordt dus ruimschoots gehaald.

Ook hybride warmtepompen kunnen deze factor 4 halen omdat ze niet met hele lage buitentemperaturen worden aangesproken. Dit maakt ook het verwarmen met een hybride warmtepomp dus veel voordeliger dan verwarmen met een CV ketel.

Veel goedkoper?

Als een warmtepomp gemiddeld genomen 4 keer zoveel  energie uit de omgeving dan uit het stopcontact haalt dan kunnen we ook uitrekenen hoeveel goedkoper een warmtepomp is dan de CV ketel. We bekijken dezelfde jaren als hierboven en komen tot de volgende getallen:

• In 2020 was verwarmen met een warmtepomp 1,5 keer goedkoper dan verwarmen met een CV-ketel.

• Nu is dat opgelopen tot 1,99 keer goedkoper.

• In 2026 kan verwarmen met een warmtepomp zelfs 2,1 keer goedkoper worden dan verwarmen met een gasketel

We kunnen natuurlijk niet in de toekomst kijken maar de trend lijkt helder: warmtepompen worden steeds voordeliger ten opzichte van gasgestookte CV ketels.

Zonnepanelen, “nul op de meter” en warmtepompen

Bovenstaande berekeningen gaan uit van volledige inkoop van energie. Er zijn in dit rekenvoorbeeld nog geen zonnepanelen meegenomen. Maar we kunnen wel concluderen dat zelfs zonder zonnestroom een warmtepomp nu vaak voordeliger is dan een CV-ketel. Nog niet zolang geleden was een warmtepomp slechts een klein beetje goedkoper dan de CV ketel. De saldering van zonnestroom was in die tijd veel belangrijker voor de warmtepompeigenaar. Nu het verschil tussen de gasprijs en stoomprijs groter is geworden, is de salderingsregeling minder belangrijk voor de particulier die een warmtepomp overweegt. De maandlasten zullen met een warmtepomp altijd lager zijn dan met een CV ketel. De tijd van “nul op de meter”, en dus geen energierekening ligt definitief achter ons maar een warmtepomp kan de rekening voor verwarmen wel halveren.

De aanschaf van een warmtepomp is dus niet alleen een duurzame keuze, maar ook financieel een slimme zet. Maar de overstap naar een warmtepomp gaat vaak niet zomaar. Er zijn veel randvoorwaarden van toepassing voor het halen van die hoge efficiëntie. Daarnaast is er een flinke investering mee gemoeid die je voor een groot aantal jaren doet. Gelukkig zijn er subsidies voor warmtepompen en financieringsmogelijkheden. Neem contact op met het Drents Energieloket als je meer wilt weten over deze route naar aardgasvrij.