Energieneutrale verbouwing

Wil je je huis verbouwen tot energieneutraal, dan kun je kiezen of je alles in één keer doet, of het stap voor stap uitvoert.

Wil je je huis verbouwen tot energieneutraal, dan kun je kiezen of je alles in één keer doet, of het stap voor stap uitvoert. Je keuze zal van allerlei factoren afhangen, bijvoorbeeld: woon je al in de woning of moet je er nog intrekken? Hoeveel geld heb je ervoor beschikbaar? Zijn er onderdelen van de woning aan vervanging toe terwijl andere onderdelen nog goed zijn? Is je huis al redelijk goed geïsoleerd of niet (welk energielabel heb je)? Kun je voorzetwanden plaatsen? Het onderstaande stappenplan kan je helpen bij de keuze.

Stappenplan energieneutrale verbouwing

Stap 1

Lees de wijkplannen van je gemeente

In 2021 moeten alle gemeenten plannen per wijk hebben gemaakt. In deze plannen staat onder andere hoe de energievoorziening eruit gaat zien en wanneer dit gaat plaatsvinden. Vraag na bij je gemeente of er al (concept)plannen inzichtelijk zijn.

Stap 2

Zorg voor goede isolatie, kierdichting en ventilatie

Wil je energie besparen, zorg dan voor een zeer goede isolatie. Door jouw woning te isoleren bespaar je niet alleen op jouw energierekening. Je krijgt er meer wooncomfort voor terug. In de winter blijft de warmte binnen en in de zomer is jouw huis koeler. Er zijn veel verschillende soorten woningisolatie. Welke maatregel voor jou geschikt is hangt af van het type woning. Je kunt het dak isoleren, de vloer, de spouwmuren, buiten- en binnenmuren of de kruipruimte. Ook kun je het glas vervangen voor Hr++. Er zijn verschillende isolatiematerialen die gebruikt kunnen worden. Denk aan isolatiedekens, isolatieplaten, spuitisolatie, isolatieschuim of inblaasisolatie.

Bij goede kierdichting en na-isolatie van de woning kan verse lucht niet meer op die manier in de woning komen. Houd daarom bij kierdichting en na-isolatie rekening met een bijbehorend ventilatiesysteem.

Betere isolatie

Voor een energieneutrale woning heb je betere isolatie nodig dan wanneer je de woning alleen aardgasloos gaat maken. Zo moet de thermische gevelisolatie een Rc hebben van ongeveer 5m² K/W, het dak een Rc van 8 m² K/W en de vloer op de begane grond Rc van 4,5 m² K/W.

Isolerend glas

Kies je voor HR++ glas (beter is HR+++) dan moet de U-waarde 1,49 W/m²K zijn. Het beperken van de luchtdoorlatendheid is ook een belangrijke stap en dient de niveau in de richting te gaan van qv10;spec = 0,625 dm³/s.m². Kies je voor een passieve woning dan moet dit 0,15 dm³s/m² zijn. Voor de beeldvorming, een spouwmuur isoleren levert een Rc van rond de 1,7 m²K/W.

Kleine maatregelen

Je kunt ook veel zelf doen met kleine ingrepen. Je kunt naden en kieren dichten met tochtstrips of ander materiaal. Kieren vind je in de kozijnen (ramen en deuren), meterkast, kruipruimte en leiding doorvoeren. Wil je weten welke overige isolatiemaatregelen geschikt zijn voor jouw woning? Neem contact op met een isolatiespecialist in de omgeving voor een inspectie aan huis.

Stap 3

Energie besparen door warmte terug te winnen uit ventilatielucht

Bij goed geïsoleerde woningen is goede ventilatie belangrijk voor een gezond binnenklimaat. Steeds meer woningen beschikken over een ventilatiesysteem met Warmte Terug Winning (WTW). De warmte wordt onttrokken uit de lucht die afgevoerd wordt. Deze warmte wordt gebruikt om de binnenkomende koude lucht mee te verwarmen. De lucht die afgevoerd wordt en de lucht die binnenkomt worden gefilterd door de WTW-filters. Doordat het WTW-systeem de warmte opnieuw gebruikt, bespaar je energie. Veel WTW-systemen verliezen maar 1% warmte t.o.v 100% verlies zonder WTW. De filters van het ventilatiesysteem moet je wel periodiek vervangen.

Daarnaast zijn er ventilatieluchtwarmtepompen waarmee je warm tapwater kunt maken.

 

Stap 4

Plaats zonnepanelen, PVT-panelen en/of een zonneboiler

Door het plaatsen van zonnepanelen kun je zelf energie opwekken. Een deel van de opgewekte stroom kun je gebruiken voor huishoudelijke apparatuur, maar ook om de warmtepomp te gebruiken. Met een zonneboiler kun je warm water produceren. PVT-panelen leveren zowel stroom als warm water.

Is je dak niet geschikt voor zonnepanelen?

Heb je geen mogelijk om zonnepanelen te plaatsen? Dan is er nog steeds de mogelijkheid om zonne-energie op te wekken. Dit kan via een energiecoöperatie of Postcoderoos-initiatief bij jou in de buurt

Stap 5

Energie besparen met hotfill apparaten

Er zijn speciale wasmachines en vaatwassers die een zogenoemde hotfill aansluiting hebben. Heb je beschikking tot duurzaam warm water, kies dan voor huishoudelijke apparatuur met deze aansluiting. Met een hotfill installatie bespaar je veel energie en de wastijd wordt verkort, omdat het water sneller op temperatuur wordt gebracht. Ook gaat jouw wasmachine langer mee, doordat het verwarmingselement in het apparaat minder wordt belast. Een apparaat met een hotfill aansluiting heeft een slang voor koud water, een slang voor warm water en één voor de afvoer van water. Het voorspoelen of de voorwas is met koud water. De hoofdwas met de ingestelde temperatuur vanuit de warmwateraansluiting.

Stap 6

Warm water opnieuw benutten met douche-WTW

Een douche-WTW installatie om het water te verwarmen van de douche, wordt vaak een gasgestookte ketel gebruikt. Een duurzaam alternatief hiervoor is de zonneboiler of warmtepomp. Maar je kunt ook het warme water dat gebruikt wordt opnieuw benutten om koud water voor te verwarmen. Dit wordt Warmte Terug Winning (WTW) genoemd.

Een douche-WTW installatie onttrekt warmte uit het wegstromend douchewater. Deze warmte wordt vervolgens gebruikt om koud leidingwater voor te verwarmen. Door zowel het koude als het warme gebruikte water gescheiden langs elkaar te laten stromen in een warmtewisselaar, kan het koude water warmte opnemen uit het gebruikte water. Het voorverwarmde water wordt vervolgens naar jouw douche verplaatst.

 

Stap 7

Energie besparen zonder (technische) aanpassingen

Je kunt energie besparen zonder dat je maatregelen neemt. Je kunt de verwarming lager zetten of op een lagere temperatuur wassen. Door bewust om te gaan met gas en elektriciteit bespaar je geld en draag je bij aan het milieu.

Stap 8

Maak lage temperatuur verwarming mogelijk

Wanneer de woning goed geïsoleerd is, kan je gebruik maken van lage temperatuur verwarming (LTW). De aanvoertemperatuur van water is in dit geval een stuk lager (lager dan 40 °C). Wanneer je een warmtepomp in huis hebt scheelt lage temperatuur verwarming op energieverbruik. Met vloer- en wandverwarming kan de thermostaat nog een paar graden lager worden gezet.

Stap 9

Vervang de ketel voor een duurzame warmte installatie

Er zijn verschillende duurzame warmte installaties beschikbaar die de gasgestookte cv-ketel kunnen vervangen.

Stap 10

Schaf een warmtepomp aan

De warmtepomp zet warmte uit een duurzame bron, zoals de lucht of de bodem, om in warmte voor jouw woning. Er zijn twee type warmtepompen waaruit je kunt kiezen voor een gasloze woning:

  • Een lucht/water warmtepomp is voor een bestaande woning de makkelijkste oplossing, omdat deze een losse buitenunit heeft, die op het dak, de gevel of in de tuin geplaatst wordt.
  • Een bodem/water warmtepomp is lastiger, omdat er een bron in de bodem voor nodig is.

Omdat een warmtepomp, niet zoals een cv-ketel, in één keer heel veel warm tapwater kan maken is het nodig om naast de warmtepomp een boiler neer te zetten. Een warmtapwaterboiler neemt ongeveer 1 x 1 x 1,5 meter in beslag. Heb je een groot gezin, een luxe badkamer of wil je tegelijkertijd kunnen douchen én ergens anders in het huis warm water gebruiken, dan heb je een grotere boiler nodig.

Stap 11

Verduurzaam je met heteluchtverwarming?
Verwarm je je woning nu met heteluchtverwarming? Misschien kun je een warmtepomp plaatsen.

Stap 12

Weg met de gasaansluiting

Gebruik je in de woning helemaal geen aardgas meer? Dan kan het gas afgesloten worden en is jouw woning gasloos. Aan het afsluiten van de gasaansluiting zitten vaak kosten verbonden. Verzegelen is een tijdelijke optie (1 jaar). Dit is meestal goedkoper. De netwerkbeheerder verzegelt de aansluiting of sluit deze af. Controleer bij jouw energieleverancier of het contract moet worden aangepast en bij de netwerkbeheerder wat de kosten voor gasafsluiting zijn. Aardgasasloos wonen leidt in de meeste gevallen tot een toename van het elektriciteitsverbruik.

Stap 13

Is aardgasloos nog een stap te ver? Denk dan aan de hybride warmtepomp

Zijn isolatiemaatregelen en lage temperatuur verwarming in jouw woning nog niet mogelijk? Heb je niet voldoende ruimte voor een warm tapwaterboiler? Of is het bovenstaande stappenplan nog iets teveel? Dan kun je ervoor kiezen om eerst over te stappen op een hybride warmtepomp. De warmtepomp wordt gecombineerd met jouw (bestaande) HR-ketel en zorgt ervoor dat je veel minder gas gebruikt. Vaak is een hybride warmtepomp zonder al te veel aanpassingen te plaatsen.

Verder lezen over duurzame maatregelen?

Je woning energiezuiniger of energieneutraal maken? Lees de informatie over duurzame maatregelen.

Bekijk alle maatregelen