De milieu-impact van warmtepompen

“Een stap terug en dan tien vooruit”

Publicatiedatum: 25 april 2023

Even geleden ging het er in diverse media over dat warmtepompen veel slechter voor het milieu zijn dan vooraf werd gedacht. De milieu-impact zou wel elf keer groter zijn dan vooraf was ingeschat.

Milieuprestatie gebouwen

Alle materialen waarmee men gebouwen bouwt moeten worden beoordeeld op hun impact op het milieu. Dat noemen ze de Milieuprestatie Gebouwen (MPG). Er wordt bij die analyse gekeken naar de oorsprong van de grondstoffen, fabricage en transport van alle materialen. Maar ook naar de materialen die worden vervangen tijdens de levensduur van de woning, zoals een warmtepomp. Voor warmtepompen was deze analyse nog nooit goed gemaakt waardoor er een tijdelijke rekenfactor voor installaties van toepassing was voor warmtepompen. Nu de nieuwe analyse is gemaakt blijkt de impact op het milieu veel groter dan in de tijdelijke regeling werd verondersteld. Het grote verschil zit hem in het feit dat de koudemiddelen nooit waren meegenomen in de tijdelijke rekenfactor.

Koudemiddelen

Koudemiddelen zitten in elke warmtepomp. Als er sprake is van een split-warmtepomp, dus met een binnenunit die verbonden is met de buitenunit, zit in de leidingen tussen die twee toestellen een koudemiddel. Die koudemiddelen mogen het systeem niet verlaten want het is een zeer zwaar broeikasgas. Vandaar dat voor het installeren van warmtepompen strenge eisen gelden. De installateur moet in het bezit zijn van een STEK-certificaat om te mogen werken met die gassen. Bij een juiste installatie en gebruik lekken er geen koudemiddelen, maar het is nooit volledig uit te sluiten. Ook is het zo dat aan het einde van de levensduur van de warmtepomp de gassen kunnen worden opgevangen voor recycling. In de nieuwe analyse is het hergebruik van het koudemiddel overigens niet meegenomen.

Discussie

De discussie die ontstond nadat de nieuwe analyse er was, heeft betrekking op de MPG van een nieuw te bouwen huis. Maar voor een woning geldt ook nog een andere analyse: de Energieprestatiecoëfficiënt (EPC). Daarbij wordt er niet gekeken naar de milieubelasting van de materialen die zijn toegepast, maar naar de milieubelasting tijdens het gebruik van de woning. Gebouwen met een warmtepomp scoren vaak heel erg goed op die analyse. Ten opzichte van een woning die met gas wordt verwarmd, is de impact op het milieu van een woning met een warmtepomp veel lager! Mochten hypothetisch alle koudemiddelen ontsnappen aan het eind van de levensduur van het toestel dan verlaagt het de besparingen op het milieu alsnog (maar met slechts enkele procenten).

Een stap terug en vervolgens tien vooruit

Uiteraard is het belangrijk om in kaart te brengen wat aan milieubelasting verstopt zit in materialen en producten. Elke aanschaf heeft natuurlijk een bepaalde impact op de aarde. Maar soms is het zinvol om eerst één stap naar achteren te zetten om daarna tien stappen vooruit te kunnen doen.

 

Welke mogelijkheden biedt jouw huis?

Er zijn zoveel manieren om je huis volledig te verduurzamen, hoe houd je het overzichtelijk? Waar begin je? Wij ontwikkelden een handig stappenplan, waarin je kunt zien welke maatregelen er zoal zijn, en in welke volgorde je je huis kunt aanpakken.

Ga naar het stappenplan